Sarkaal Itoobiyaan ah oo Eritrea ku eedeeyay faragelin, kana digay jawaab adag
Mas’uul sare oo Itoobiyaan ah ayaa Eritrea ku eedeeyay inay ciidamo u dirtay dagaalka Tigray, isagoo ka digay jawaab adag. Eritrea ayaa beenisay eedeymaha ku lug lahaanshaha colaadda.
Dr. Abraham Belay, oo ah mas’uul sare oo ka tirsan dowladda federaalka Itoobiya, ayaa sheegay in dalkiisu jawaab adag ka bixin doono faragelin uu ku eedeeyay Eritrea oo la xiriirta dagaallada ka socda waqooyiga Itoobiya.
Wareysi uu habeenkii Sabtida siiyay Telefishinka Fana, oo ku dhow Xisbiga Barwaaqada ee talada haya, ayuu ku sheegay in ciidamada Eritrea ay ka gudbeen xadka Itoobiya, ayna si toos ah uga qaybqaateen dagaalladii maalmihii u dambeeyay. Eedeyntan waxaa beenisay dowladda Eritrea.
Labadii toddobaad ee la soo dhaafay, ciidamada TPLF iyo kuwa dowladda federaalka ayaa ku dagaallamayay gobolka Tigray, oo xuduud la leh gobollada Amharada iyo Cafarta. Sida ay BBC Somali sheegtay, hadalka Dr. Abraham waa markii ugu horreysay ee mas’uul sare oo federaalka ka tirsan uu si fagaare ah u sheego in ciidamo Eritrean ahi xadka ka gudbeen oo dagaalka galeen.
Dr. Abraham, oo toddobaadkii hore loo magacaabay guddoomiyaha Guddiga Tamarta Nukliyeerka Itoobiya, ayaa sheegay in dhinac kasta oo ciidamo u dira gudaha Itoobiya, lana safta koox hubeysan oo dowladda ka soo horjeedda, uu wajihi doono cawaaqib. Wuxuu ku adkeystay in dowladda Itoobiya aysan aqbali doonin faragelinta uu sheegay.
Mas’uuliyiin ka tirsan gobolka Cafarta oo horay BBC ula hadlay ayaa iyaguna sheegay in askar Eritrean ah iyo qalab milatari lagu qabtay dagaallo gobolkaas ka dhacay. Wasiirka warfaafinta Eritrea, Ato Yamane, ayaa BBC Tigrigna u sheegay in eedeymahaasi aysan waxba ka jirin. Wuxuu dowladda Itoobiya ku eedeeyay inay dalalka deriska ah dusha ka saarto dhibaatooyinkeeda si ay dareenka uga leexiso khilaafaadka gudaha.
Xiisadda labada dal ayaa sidoo kale saameysay xiriirkooda diblomaasiyadeed. Itoobiya ayaa xirtay safaaraddeedii Eritrea, waxayna Addis Ababa ka cayrisay 10 diblomaasi oo Eritrean ah. Eritrea ayaa tallaabadaas kaddib ku dhawaaqday inay xiriirka diblomaasiyadeed u jartay Itoobiya.
Eritrea waxay hore u taageertay dowladda federaalka intii uu socday dagaalkii waqooyiga Itoobiya. Hase yeeshee, xiriirka labada dowladood ayaa xumaaday kaddib Heshiiskii Pretoria, kaas oo soo afjaray dagaal socday laba sano.
Dhanka xaaladda Tigray, Dr. Abraham ayaa hadlay kaddib markii galabnimadii Sabtida la soo sheegay in Mekelle, caasimadda gobolka, ay gacanta u gashay ciidamada federaalka iyo ciidamada Tigray nabadda. Wakaaladaha AFP iyo Reuters ayaa horay u sheegay in ciidamada TPLF ay magaalada ka baxeen.
Mas’uulkan ayaa sheegay in la bilaabay dadaallo lagu soo celinayo xasilloonida, laguna dhisayo maamul ay dadka deegaanku qayb ka yihiin. Wuxuu intaa ku daray in dowladda federaalku ay si degdeg ah u dhisi doonto maamullada heerarka kebele iyo woreda, iyadoo ujeeddadu tahay in gobolka lagu qabto doorashooyin muddo bilo ah gudahood.
Dr. Abraham ayaa TPLF ku eedeeyay inay dagaalka bilowday, isla markaana ay wiiqaysay Heshiiskii Pretoria. Wuxuu ku andacooday in kooxdu, halkii ay hubka dhigi lahayd, ay tababaraysay ciidamo, soo dhoofsanaysay hub, lana shaqaynaysay kooxo gudaha ah iyo dhinacyo shisheeye. Qoraalka la soo xigtay kuma jirto jawaab ay TPLF ka bixisay eedeymahan.
Wuxuu sidoo kale TPLF ku eedeeyay inay carqaladeysay dib-u-celinta dadka barakacay, isagoo sheegay in dagaalkii labada toddobaad socday ay ku dhinteen dhallinyaro labada dhinac ah, laguna khasaarinayo dhaqaale loo adeegsan lahaa horumarinta dalka.
Guddiga Midowga Afrika ayaa walaac ka muujiyay xiisadaha, kaddib markii Itoobiya ay dalka ka saartay diblomaasiyiin Eritrean iyo Masri ah. Guddigu wuxuu Itoobiya, Eritrea iyo Masar ugu baaqay inay ka fogaadaan tallaabooyin iyo hadallo sii hurinaya xiisadda, khilaafaadkoodana ku xalliyaan diblomaasiyad iyo wada-hadal nabadeed.
Qoraalkani waa qabyo loo diyaariyey dib-u-hubinta wariyaha, mana aha war la daabacay.
