Warbixin: Xuutiyiinta ayaa Washington la xaajoonayey in ka badan toban sano

Xarunta Al-Makha ee Daraasaadka Istaraatiijiga ah ayaa warbixin cusub ku sheegtay in kooxda Xuutiyiintu ay Maraykanka kula xiriiraysay kanaallo kala duwan muddo ka badan toban sano. Sida ay baahisay Yemen Monitor, xiriirradaas ayaa bishii Maajo 2025 horseeday heshiis lagu joojinayo in labada dhinac ay is beegsadaan, iyadoo kooxdu sii waday hadalladeeda gudaha ee ka dhanka ah Washington.

Warbixinta, oo ku salaysan dukumentiyo iyo hadallo rasmi ah, ayaa raadraacaysa xiriirka labada dhinac laga soo bilaabo farriin diblomaasiyadeed oo safaaradda Maraykanka ee Sanca dirtay sannadkii 2009, ilaa kulan aan la shaacin oo masuuliyiin Maraykan ah iyo hoggaamiyeyaal Xuuti ah ku dhex maray Masqat bishii Sebteembar 2026.

Sida xaruntu sheegtay, dukumenti diblomaasiyadeed oo Maraykan ah oo soo baxay 2009 ayaa muujiyey in Washington ay kala saari jirtay hal-ku-dhegga kooxda iyo ficilladeeda dhabta ah. Warbixintu waxay xustay in hal-ku-dhegga “Geeri ha ku dhacdo Maraykanka” uusan xilligaas la xiriirin beegsiga dadka Maraykanka ah ama danaha Maraykanka.

Xiriirrada ayaa markii dambe noqday kuwo toos ah. Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa bishii Juun 2015 qiratay in kulamo lala yeeshay wakiillo Xuutiyiin ah oo ku sugnaa Masqat. Bishii Nofeembar 2016, xoghayihii arrimaha dibadda ee xilligaas, John Kerry, ayaa ku dhawaaqay is-afgarad lagu joojinayo dagaalka. Warbixintu waxay sheegtay in dowladda Yemen ay diidday tallaabadaas, maadaama aan lagu wargelin.

Saldanadda Cumaan ayaa noqotay marin muhiim ah oo xiriirka Washington iyo Xuutiyiinta, kaas oo taabanayey arrimo siyaasadeed iyo kuwo bani’aadannimo. Warbixintu waxay tusaale u soo qaadatay heshiis dhacay bishii Oktoobar 2020, oo lagu sii daayey muwaadiniin Maraykan ah oo la haystay, iyadoo beddelkeeda in ka badan 200 oo dagaalyahan oo Xuuti ah ay Cumaan uga laabteen Yemen.

Xaruntu waxay sheegtay in Xuutiyiintu xiriirka Maraykanka u arkeen guul siyaasadeed iyo mid dacaayadeed. Waxay soo xigatay hoggaamiye Xuuti ah, Xamiid Caasim, oo sannadkii 2019 ku tilmaamay shaacinta wadaxaajoodyada Washington “guul weyn”.

Sida warbixintu xustay, Maraykanka iyo Xuutiyiinta ayaa 6-dii Maajo 2025 gaaray heshiis lagu joojinayo is-beegsiga, kaddib olole milatari oo Maraykanku bilaabay bishii Maarso ee isla sannadkaas. Heshiisku wuxuu diiradda saaray joojinta weerarrada labada dhinac iyo ilaalinta maraakiibta Maraykanka.

Warbixintu waxay sheegtay in heshiiskaasi uusan lahayn hab lagu xaqiijiyo fulintiisa ama muddo cayiman. Sidoo kale, kuma jirin aqoonsi la siinayo maamulka Xuutiyiinta ama qaadista cunaqabataynta saaran kooxda.

Dhanka kale, Washington ayaa sii wadday cunaqabataynta shabakado lala xiriiriyey maalgelinta Xuutiyiinta. Wasaaradda Maaliyadda Maraykanka ayaa bishii Juun 2025 ku dhawaaqday cunaqabatayn cusub, halka bishii Luulyo ee sannadkaas ay Washington kooxda ku eedaysay inay quusisay laba markab oo ganacsi.

Warbixintu, iyadoo soo xiganaysa Reuters, waxay sheegtay in masuuliyiin Maraykan ahi bishii Sebteembar 2026 gudaha safaaradda Maraykanka ee Masqat kula kulmeen wafdi Xuuti ah oo ay ka mid ahaayeen Maxamed Cabdisalaam iyo Cabdilmalik Al-Cajri. Kulankaas ayaan si rasmi ah loo shaacin.

Sida warbixintu sheegtay, wafdiga Xuutiyiintu wuxuu kulanka ku celiyey ballanqaadkiisa ah inuusan beegsan maraakiibta Maraykanka, balse wuxuu ballanqaadkaas ka reebay maraakiibta Sacuudiga. Arrintan ayaa ku soo beegantay isbeddello milatari oo ka dhacay xeebta galbeed iyo dadaallo ay kooxdu ku doonaysay inay kaga fogaato faragelin toos ah oo Maraykanku ku sameeyo dagaalka.

Xarunta Al-Makha ayaa ku soo gabagabaysay in, marka la eego qiimaynteeda, xiriirradaasi muujinayaan kala duwanaansho u dhexeeya hadallada siyaasadeed ee Xuutiyiinta iyo ficilladooda. Waxay sheegtay in kooxdu gudaha Maraykanka ugu soo bandhigto cadow, balse ay la gasho wadaxaajoodyo marka ay danaheedu sidaas ku jiraan.